Gastles criminaliteit en groepsdruk op het vmbo in Amsterdam-West

18/04/2026
Gastles en voorlichting over criminaliteit op het Huygens College door ImpactWijs
Gastles en voorlichting over criminaliteit op het Huygens College door ImpactWijs

Afgelopen week gaf ImpactWijs een reeks gastlessen over criminaliteit en groepsdruk op het vmbo van het Huygens College in Amsterdam-West. Deze vorm van voorlichting richt zich op preventie van criminaliteit onder jongeren en maakt zichtbaar hoe ronseling in de praktijk verloopt.

Wat direct opviel tijdens de gastles: bij het uitleggen van de zogeheten "fuik" werd het stil in de klas.

De fuik beschrijft hoe jongeren stap voor stap in criminaliteit terechtkomen. Het begint met iets kleins, zoals een gunst of een eenvoudige taak. Daarna volgt een beloning, waardoor het vertrouwen groeit. Vervolgens ontstaat druk, vaak in de vorm van schuld of afhankelijkheid. Uiteindelijk is er geen sprake meer van een vrije keuze.

Dit proces is geen toeval. Het is een herkenbaar patroon binnen ronseling van jongeren.

De rol van de geldezel in jongerencriminaliteit

Een belangrijk onderdeel van de gastles over criminaliteit en groepsdruk is de uitleg over geldezels. Jongeren zien dit vaak als een snelle manier om geld te verdienen. In werkelijkheid zijn de gevolgen groot.

Wanneer een jongere als geldezel wordt gebruikt, gebeurt fraude op zijn of haar naam. Dit kan leiden tot een geblokkeerde bankrekening, problemen met financiële instellingen en langdurige beperkingen bij het afsluiten van abonnementen, verzekeringen of het huren van een woning.

De impact van deze keuze blijft vaak jarenlang zichtbaar.

Ronseling via sociale media en Telegram

Tijdens de gastles wordt ook aandacht besteed aan de manier waarop jongeren tegenwoordig worden benaderd. Ronseling vindt steeds vaker plaats via sociale media en Telegramkanalen.

Wat begint als een kleine opdracht, zoals "even iets doen", kan uitgroeien tot betrokkenheid bij zwaardere vormen van criminaliteit. Jongeren hebben daarbij vaak niet volledig door waar ze in terechtkomen.

Tegelijkertijd blijft de opdrachtgever op de achtergrond.

𝗝𝗶𝗷 €𝟮𝟬𝟬.
𝗛𝗶𝗷 €𝟴𝟱𝟬𝟬.

Groepsdruk als belangrijkste factor

De kern van deze gastles over criminaliteit en groepsdruk ligt niet alleen bij geld of ronseling, maar bij gedrag onder druk.

Veel jongeren begrijpen de risico's. Ze weten dat het geen goede keuze is. Toch gaan ze mee in situaties waarin ze liever nee zouden zeggen.

Groepsdruk speelt hierin een doorslaggevende rol.

Het moment waarop het misgaat, is vaak het moment waarop een jongere niet degene wil zijn die afwijkt van de groep.

ImpactWijs: preventie en voorlichting voor scholen

ImpactWijs verzorgt gastlessen over criminaliteit, groepsdruk en preventie op scholen door heel Nederland. De aanpak is gericht op bewustwording en gedragsverandering, waarbij leerlingen leren herkennen hoe ronseling werkt en hoe ze keuzes kunnen maken onder druk.

Deze vorm van voorlichting helpt scholen om jongeren weerbaarder te maken tegen invloeden van buitenaf.

De centrale vraag blijft daarbij:

Laat je je gebruiken… of niet?

Wil je als school inzetten op preventie van criminaliteit en groepsdruk?

ImpactWijs verzorgt gastlessen en voorlichting op het vmbo, mbo en voortgezet onderwijs door heel Nederland.

Share